بسمه تعالی

بانکداری متمرکز الکترونیکی

· مقدمه

امروزه جهان هر روز در حال تغییر و تحول است و متغیر جدید از یک نقطه به سرعت در سطح جوامع مختلف انتقال و توسعه می یابد به خصوص متغیر هایی که ابزار مبادلات پولی و مالی هستند و در بستر ایجاد شده بعنوان دنیای مجازی ،نقل و انتقال فیزیکی و حضوری بخصوص مبادلات اطلاعاتی و پولی از نقطه نظر زمان ،هزینه و ابعاد دیگر امکانپذیر نیست .
 
Cinque Terre
 
معیار ها نیز در مبادلات مجازی نسبت به مبادلات فیزیکی متفاوت است ، در بانکداری سنتی میزان انباشته پول در یک دوره زمانی اهمیت دارد در حالی که در بانکداری الکترونیکی گردش پول تعیین کننده است از نقطه نظر هزینه نیز بانکداری سنتی قابل کنترل نیست ،به طور مثال در حال حاضر در ایران سالانه بطور متوسط 15 میلیون دلار صرف چاپ اسکناس می شود ،عمر اسکناسها بطور متوسط نهایتاً دو سال است و سالانه یک میلیارد و دویست میلیون برگه اسکناس فرسوده سوزانده می شود در صورتیکه سهمیه این هزینه ها می توانند در چرخه بانکداری الکترونیکی بصورت سرمایه گذاری باعث ارتقای سطح خدماتی و صرفه جویی در هزینه ها شوند .

از نقطه نظر زمانی با توجه به مبادلات جهانی و ترافیک ارتباطات منطقه ای تبادلات فیزیکی به روش سنتی که مشتری مراجعه به شعبه ای که شماره حساب مربوط به وجه واریز یا پرداخت در آن باشد امکانپذیر نیست و تصور این باشد که یک بانک با توسعه فیزیکی شعبات در سطح جغرافیائی بتواند مشکل را حل نماید به دلایل ذیل امکانپذیر نیست:

1- کندی روند امور مالی و بانکی

2- اتلاف وقت و زمان

3- ایجاد ترددهای مشتری و افزایش ترافیک شهری

4- فرسایش روحی و هزینه روانی برای مشتریان

5- عدم حفظ عوامل رقابتی

· نیازهای جدید مشتریان

· حفظ مشتریان موجود و جذب مشتریان جدید

· بکار بردن شیوه های جدید رقابت

· تغییر پذیری در شرایط متغیر اقتصادی

· پذیرش تغییرات شرایط بین المللی

· پیوستن به شبکه های تجارت آزاد

· پذیرش تکنولوژی های موثر در خدمت سرویس دهی

· پذیرش تغییرات بازارهای پولی و مالی

· پذیرش رشد مدیریت بانکداری و بکارگیری شیوه هایی که نیاز ها را جوابگو باشد

6- عدم ایجاد امکان حجم بالای تراکنش ها در واحد زمانی

7- عدم صرفه جوئی در زمان

8- عدم صرفه جوئی در هزینه ها

9- عدم سرعت بالای ارائه سرویس

با توجه به موارد فوق بستر الکترونیکی برای تراکنش های بانکی از ضروریات است که تکنولوژی فناوری اطلاعات موتور اصلی آن تحولات می باشد ، اما برای اجرای این تکنولوژی، متدولوژی یا روش متناظر نیز مورد نیاز است که اعم آن ها عبارتند از :
 

· متدولوژی تکنولوژی بانکداری الکترونیکی

1- ایجاد زیرساخت های مناسب

2- فرهنگ سازی سازمانی

3- تنظیم قوانین مالی و پولی متناظر

4- فرهنگ سازی اجتماعی

5- ایجاد روش ابزارهای نوین همگن با بانکداری الکترونیکی

6- جلوگیری از ریسک های تکنولوژی که عبارتند از :

· دارا بودن عیب و نقص در سیستم های نرم افزاری

· دارا بودن عیب و نقص درگاه های الکترونیکی

· اشتباهات عملیاتی

· آسیب پذیری شبکه

· حذف و نقص در کنترل

· نقص امنیت

· تعدی از روی عناد

· عملیات کلاهبرداری

· امکان برداشت از حساب الکترونیکی افراد به نام خودشان

· تغییر غیر قانونی در اسناد تجاری

· نسخه برداری از اسناد دیگران

· امکان تغییر در حساب های بانکی افراد

· ایجاد سایت های تقلبی به نام دیگران

· امکان انکار اطلاعات و اسناد الکترونیکی

با مراقبت از نکات فوق می توان بانکداری الکترونیکی و مجازی را با اطمینان و کارآیی بالا عملیاتی نمود.
 

  تعریف بانکداری الکترونیکی

برای بانکداری الکترونیک تعاریف مختلفی می توان ذکر نمود :

1- امکان سرویس گیری مشتریان از خدمات بانکی بتوسط درگاه های الکترونیکی بدون نیاز به حضور در بانک

2- ارائه خدمات و عملیات بانکی به مشتریان از طریق ابزارهای الکترونیک به مشتریان بطور سیال « در منزل، هنگام مسافرت ،در دفاتر، در طول 24 ساعت و...»

3- استفاده مشتریان از اینترنت که زیربنای بانکداری مجازی می باشد، در جهش اخیر تکنولوژی، عملیات پولی و مالی بتوسط اینترنت از بقیه درگاه ها رو به افزودن است به طویکه زیرساخت بانکداری مجازی محسوب می گردد .

در گذشته نزدیک مهمترین معیارهای فعالیت بانکی سپرده گذاری مشتریان در بانک و ارائه تسهیلات بانک به مشتریان بود اما امروزه توان سرویس دهی بانکداری الکترونیک هر بانک معیار و عامل رقابتی می باشد .

· درگاههای نمادین بانکداری الکترونیک

1- بانکداری اینترنتی مجازی

2- بانکداری مبتنی بر موبایل

3- بانکداری مبتنی بر تلفن ثابت

4- خدمات بانکداری مبتنی بر Fax

5- خدمات مبتنی بر ATM

6- خدمات مبتنی بر POS

7- خدمات مبتنی بر USSD


سرویس های نمادین بانکداری الکترونیک

گذری نیز به سرویس های نمادین بانکداری الکترونیک داشته باشیم :

· انواع استعلام ها از وضعیت حساب مانند استعلام حساب یا موجودی

· وضعیت پرداخت ها، تائیدیه های وام

· آگاهی از خطاهای پرداخت

· آگاهی از زمانبندی واریز حساب ها

· تراکنش های مرتبط با حساب

· صورت حساب ، تائیدیه حساب

· زمانبندی کسورات، صورت وضعیت وام ها، وضعیت پرداخت وام ها

· تغییرات دوره ای صورت حساب ها

· درخواست صدور دسته چک

· استعلام وضعیت یک چک

· استعلام تراکنش ها تا 10 تراکنش آخر

· استعلام بدهی یا اعتبار قبلی

· توقف پرداخت چک

· درخواست صدور کارت ATM

· مشکلات ناشی از پس ندادن کارت توسط ATM

· واحد پاسخگوئی صوتی

· حواله پول از حسابی به حساب دیگر

· برداشت و واریز فیزیکی پول

· صدور PIN کد کارت ATM یا تغییر آن

· FAX کردن صورت حساب ها

· متوقف کردن پرداخت ها

· مسدود کردن حساب ها

· درخواست صدور چک بین بانکی

· انتقال وجوه از طریق حساب های خود و ...

· بانکداری SMS (SMS-Banking)

این نوع بانکداری به شیوه ای اطلاق می گردد که در آن سیستم بانک از طریق دریافت SMS خاص مشتری خدمت خواسته شده متناسب با آن را به مشتری عرضه می دارد و تنها بستر ارتباطی SMS می باشد بدون نیاز به حضور فیزیکی مشتری .

· با توجه به معیارها و شاخصه های عنوان شده در بانکداری الکترونیکی که سرویس دهی غیرحضوری می باشد ،بانک قرض الحسنه رسالت که می خواهد سرویس قرض الحسنه را به مناطق محروم جامعه با هزینه عملیاتی کمتر برساند ،اقدام به برنامه ریزی روش و زیرساخت مناسب نموده که در اختیار مشتریان می باشد .